تالاب مژن آباد در استان خراسان رضوی واقع است. این تالاب که قسمتی از آن به طول 35 کیلومتر از سوی سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان منطقه حفاظت شده اعلام شده هر سال پذیرای تعداد زیادی از پرندگان است. عمق ‌کم، وجود نی، لویی، جلبک و گز یک پناه‌گاه طبیعی را برای این پرندگان ساخته است و در صورت پایش مداوم می‌تواند مامنی جهت تخم‌گذاری و جوجه‌آوری برخی از این گونه‌ها باشد.

در جنوب دشت سنگان منطقه ای وجود دارد که از لحاظ ارتفاع، پست ترین اراضی شهرستان خواف را با ارتفاع ۶۲۰ متر تشکیل می دهد و این ساختار طبیعی باعث هدایت آبهای روان و سطحی خواف و بخشی از آب های شهرستان رشتخوار و قاین به این دشت شده و در نهایت بسمت افغانستان گسیل می شوند. تالاب مژن آباد در انتهای یک رود بسیار طولانی قرار گرفته که زهکش آبهای سطحی بخش وسیعی از شهرستان های کاشمر، مه ولات، بجستان، گناباد، رشتخوار و خواف است. متاسفانه آب این رودخانه بدون هیچ گونه بهره برداری در ایران نهایتا به نمکزاری در افغانستان وارد می شود. این منبع آبی عظیم به دلیل شوری مورد استفاده کشاورزان قرار نمی گیرد و به کمتر آن توجه می شود. طول تقریبی برآورد شده این زهکش طویل از حوزه استحفاظی کاشمر تا خروجی آن در مرز افغانستان ۲۹۵ کیلومتر برآورد می شود. در سال های گذشته در کنار روستای مژن آباد بر روی این رود شور یک بند خاکی گابیونی احداث گردیده که باعث ماندگی آب و ایجاد یک اکوسیستم آب شور منحصر بفرد شده که یک پتانسیل محیط زیستی ارزشمند به شمار می رود.

در آخرین سرشماری صورت گرفته از این تالاب 17 گونه مختلف از پرندگان مهاجر آبزی و کنارآبزی مشاهده شد که می‌توان به گونه‌های کمیاب و حمایت شده اردک بلوطی، اردک تاجدار، گیلار، فیلوش و سیاه کاکل در کنار اردک سرسبز، اردک نوک پهن، خوتکا، چنگر، یلوه، اردک سرحنایی ، کشیم بزرگ و کوچک اشاره کرد. در مشاهدات قبلی از حاشیه این تالاب می‌توان به لیکو اشاره کرد که برای نخستین‌بار در سطح استان در این مکان مشاهده شد و یا زردپره تالابی که بعد از دریاچه بزنگان دومین محلی است که این پرنده مشاهده شده است. اردک مرمری نیز از گونه‌های شاخصی است که هر سال در این تالاب مشاهده می‌شود و برای نخستین‌بار نیز در سالیان گذشته در سطح استان خراسان‌رضوی در این محل مشاهده و از آن عکس‌برداری شده بود. یکی از جاذبه‌های گردشگری شهرستان خواف رود شور مژن‌آباد به شمار می‌رود از آنجایی که این رود زهکش نهایی شهرستان محسوب می‌شود در طول سال همواره شاهد آب جاری در آن هستیم و به همین علت پذیرای پرندگان مهاجر آبزی و کنار آبزی بوده است.

برای دیدن بفیه عکس ها بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

آسیاب های بادی سنگان

یکی از مهمتریمن و چشمگیر ترین ساختهای فرهنگی در منطقه آسبادهای بادی می باشد. درباره پیدایش آسبادها اطلاعات دقیقی در دسترس نیست. اغلب مورخین که در طول قرون متمادی به ایران سفر کرده اند مبنای آن ها را قبل از فتح ایران به دست مسلمین ذکر می کنند. و حتی برخی پا را فراتر نهاده و تکوین آنها را به ۱۷۰۰ سال قبل از میلاد مسیح مربوط می دانند. قدیمی ترین و موفق ترین مرجعی که وجود آسباد را قبل از اسلام در ایران اثبات می کند تاریخ ابن خلدون است. همچنین منابع زیادی سیستان را محل اولیه آسبادها می دانند. از توجه و تامل در واژه آس می توان به تاریخچه آسبادها پی برد. آس به معنی دانه ریز سنگ است. در فرهنگ معین درباره آس چنین آمده است: دو سنگ گرد و مسطح بر هم نهاده و سنگ زیرین در میان میلی آهنین و جزء آن از سوراخ میان سنگ زیرین در گذشته و سنگ فوقانی به قوت دست آدمی یا باد یا آب و یا برق و یا بخار چرخه و حبوب و جزء آن را خرد کند و آرد سازد. ظهور آسبادها به سبب بادهای ۱۲۰ روزه سیستان است که ساکنین گذشته با توجه به قدرت و شدت باد مذبور نیاز به ایجاد آسباد را حس کردند و در پی ساخت آن از قرنها پیش برآمده اند.عمده ترین دلیل روی آوردن به آسبادها در خواف و در سرزمینی که به قول سون هدین: “در تمام طول سال بادهای شمال حاکمیت دارند و استقرار باد و همچنین نبود آب است” را تأکید می نماید.

ایجاد آسبادها جدای استفاده بهینه از پارامترهای اقلیمی همان گونه که ذکر شد یک ساخت فرهنگی است که این ساخت در طول تاریخ دچار تغییراتی شده تا به امروز که به این صورت باقی مانده است. و فرهنگ و دانش غنی انسان را قادر ساخته است تا یکی از محدودیت های محیط طبیعی را از میان بردارد و آن را به نقطه قوتی تبدیل سازد تا نه تنها دافع جمعیت نباشد بلکه سبب جذب و تثبیت جمعیت نیز شود.

ین منطقه در فاصله ۱۵ کیلومتری از شهر سنگان در مسیر جاده سنگان به تایباد واقع شده است که همه روزه دوستداران طبیعت از این منطقه بسیار زیبا دیدن می نمایند .

معادن سنگ‌آهن سنگان از دير باز شناخته شده بودند و آثار حفر گودال‌ها و غارهاي موجود در بخش‌هاي مختلف معدن حکايت از استخراج سنگ آهن در زمان‌هاي دور دارد. در کتاب جغرافیای خواف نوشته خسروی به نقل از کتاب نزهت القلوب حمدا...  مستوفی)قرن هشتم و نهم هجری( نوشته شده است که این معادن در آن روزگاران شناخته شده و مورد بهره برداری نیز قرار گرفته است. این مطالب را آثار استخراج قدیمی)شدادی) که در نقاط مختلف مشاهده می گردد، تأیید می کند. اولین سابقه مطالعات زمین شناسی در محدوده مورد مطالعه مربوط به زمین شناسان شرکت BRGM فرانسه به منظور تهیه نقشه زمین شناسی 1:250,000 تایباد می باشد.

پی جویی و اکتشاف معادن سنگ آهن سنگان در سال 1354 توسط شرکت پی وابسته به شرکت باریت ایران آغاز و گزارشاتی راجع به آن نگاشته شد.

عملیات اکتشاف مقدماتی در کانسارهای غربی و تا حدی مرکزی در سا لهای 1362 الی 1369 توسط شرکت ملی فولاد ایران و در سال های 1369 لغایت1372 عملیات اکتشاف تفصیلی در کانسار های غربی توسط کارشناسان شرکت ملی فولاد و شرکت مهندسی BHP (شرکت مشاور معدنی از کشور استرالیا) به اتمام رسید.

مطالعات انجام شده در کانسارهای شرقی منحصر به تهیه یک نقشه زمین شناسی با مقیاس 1:20,000 در سال های 68 الی 69 توسط کارشناسان شرکت ملی فولاد مطرح بوده است. اکتشاف تکمیلی آنومالی های شرقی در فعالیت های عملیاتی آینده این مجتمع برنامه ریزی شده است.

پس از آن طرح اکتشاف تکمیلی معادن سنگ آهن سنگان از سال 1383 توسط شرکت مهندسی معدنکاو در کانسارهای غربی A)  وC جنوبی(،کانسارهای مرکزی )کانسار باغک و دردوی) و کانسارهای شرقی آغاز گردید. در حال حاضر در توده A  و Cs فعالیت های اکتشافی تکمیلی توسط شرکت نوین معدن زیر نظر شرکت مشاورین کاوشکران در حال انجام است.

بطور کلی فعاليت هاي اکتشافي‌ صورت گرفته در مجتمع شامل تهيه نقشه­هاي زمين­شناسي با مقياس هاي 1:20000، 1:5000، 1:2000، 1:1000 و توپوگرافي با مقياس هاي 1:500،1:2000 و 1:1000، مگنتومتري، زمين­شناسي ساختماني، طراحي شبکه حفاری و برداشت داده ها از مغزه­هاي بدست آمده، مدلسازي و تخمين ذخيره مي‌باشد. مغزه های حاصل از حفاری از ابتدا، پس از نمونه گیری در 4 انبار بایگانی شده است که در صورت نیاز در تمامی مراحل استخراج معدن می توان به این آرشیو مراجعه نمود. انبار نمونه معدن سنگ آهن سنگان، یکی از بهترین آرشیوها در بین معادن ایران می باشد

نمایی از انبار جعبه نمونه

مجموعه کانسار های سنگ آهن سنگان در فاصله حدود 300 کیلومتری جنو ب شرقی مشهد، 68 کیلومتری جنوب غربی تایباد، 40 کیلومتری جنوب شرقی خواف و 18 کیلومتری شمال شرقی سنگان در استان خراسان رضوی و نزدیک مرز افغانستان قرار دارد.(شکل1) محدوده در برگیرنده این مجموعه کانساری به شکل مستطیلی به طول تقریبی 22 کیلومتر و عرض 10 کیلومتر می باشد که شامل کانسار های غربی (پنج کانسار تپه قرمز،A ،B ، C شمالی و C جنوبی )کانسار های مرکزی (دو کانسار باغک و دردوی) (شکل2) و کانسار های شرقی (شش کانسار شماره I الیVI) می باشد.

حداكثر ارتفاع منطقه 1812 متر مي‌باشد. اين منطقه داراي آب و هواي کويري خشک و با متوسط بارندگي ساليانه 150 تا 250 ميلي‌متر در سال همراه با وزش بادهاي تقريباً دائمي است كه در 6 ماهه‌ي اول سال سرعت آن به بيش از 50 کيلومتر در ساعت مي‌رسد. حداکثر درجه‌ي حرارت 35 درجه‌ي سانتي‌گراد و حداقل آن 11- درجه‌ي سانتي‌گراد ثبت شده است.

دسترسی به محل کانسارهای سنگ آهن سنگان از دو مسیر آسفالته مشهد، تربت حیدریه، خواف، سنگان و مشهد، فریمان، تربت جام، تایباد و سنگان امکان پذیر می باشد. معادن سنگ آهن سنگان در فاصله 18 کیلومتری سنگان از طریق جاده اختصاصی آسفالته با سنگان، خواف و تایباد در ارتباط بوده و خط آهن سراسری که از تربت حیدریه به سوی هرات در افغانستان در حال احداث می باشد، از جنوب سایت معدن سنگان عبور خواهد نمود.

موقعيت جغرافيايي و راه‌هاي دسترسي به منطقه اكتشافي بدون مقياس

موقعیت آنومالیهای معدن سنگان

1.معرفی  معادن سنگ آهن سنگان

مجموعه کانسار های سنگ آهن سنگان در فاصله حدود 300 کیلومتری جنو ب شرقی مشهد، 68 کیلومتری جنوب غربی تایباد، 40 کیلومتری جنوب شرقی خواف و 18 کیلومتری شمال شرقی سنگان در استان خراسان رضوی و نزدیک مرز افغانستان قرار دارد.(شکل1) محدوده در برگیرنده این مجموعه کانساری به شکل مستطیلی به طول تقریبی 22 کیلومتر و عرض 10 کیلومتر می باشد که شامل کانسار های غربی (پنج کانسار تپه قرمز،A ،B ، C شمالی و C جنوبی )کانسار های مرکزی (دو کانسار باغک و دردوی) (شکل2) و کانسار های شرقی (شش کانسار شماره I الیVI) می باشد...