قلعه تاریخی سنگان با قدمتی حدودا سیصد سال که در بافت قدیمی شهر سنگان واقع شده است وزیبایی خاص خودش را دارد بنای ان از گل است که دارای چهار برج بوده که دو برج آن در سال ۱۳۶۸ شمسی تخریب گردیده است .

آب انبار سنگان در پیر دهقان است. و به اینصورت است که آب معمولاً در زمستان ذخیره شده و در تابستان به کار می‌رفت.آب‌انبار حوض و یا استخر سرپوشیده‌ای است که برای ذخیره آب معمولاً در زیر زمین ساخته می‌شود. در مناطق کم‌آب و کویری آب انبار را از آب باران و یا جویبارهای فصلی پر می‌کنند. در ایران قزوین را به نام شهر اب انبارها می‌شناسند که اب انبارهای زیادی مانند آب انبار سردار در ان وجود دارد آب انبارها از جمله تأسیسات وابسته به قنات هستند.

آب انبار یکی از ساختمان‌های آبی آبانبار است. آب انبار یا امبار در سراسر راه‌ها ئ شهرهای این سرزمین دیده می‌شود. برخی از آن‌ها که در شهرهای خشک و کم آب ساخته شده، اثری بسیار زیبا و از نگاه معماری شایان توجه است در بیشتر سرزمین‌های ایران در سه یا چهار ماه از سال آب آشامیدنی یافت نمی‌شود و اگر هم یافت شوند شور اند. در برخی جاها همان آب شور هم خشک شده‌اند. گاه در فصل تابستان آب آشامیدنی را از چاه‌ها با کوزه و یا سبو می اورده‌اند.

دلایل تأسیس و احداث آب انبارها:

1. ذخیره آب برای زمان‌های خشکسالی و جنگ.
2. خنک ماندن آب در تابستان

یخدان سنگان مربوط به دوره صفوی - دوره قاجار است و در سنگان، ابتدای ورودی شهر واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۲ مرداد ۱۳۸۴ با شمارهٔ ثبت ۱۳۲۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است

یخدان،چاله ای برای نگهداری و حفظ یخ بوده است.یخ در طی ماه های سرد سال در محل هایی به نام یخچال تهیه می شده و در طی فصول گرم یخ در یخدان ها ذخیره شده تا شروع زمستان سال بعد مورد استفاده قرار می گرفته است.

نمای بیرونی

نمای  داخلی

یکی از مهمتریمن و چشمگیر ترین ساختهای فرهنگی در منطقه آسبادهای بادی می باشد.

آسباد از دو طبقه ساخته شده است. در بخش فوقانى یا آس خانه دیوارهاى منحنى كنارى باد را به طرف پره هایى كه بر تیر ثابت آسباد و محور و بازو و بالاخره سنگ آسباد تكیه دارند هدایت مى كنند. طبقه همكف این مجموعه جاى انباشت گندم و آرد و ابزار دیگر كار است. بخش فوقانی آسخانه هم شامل یک تیر عمودی و یک تیر افقی بر روی چرخ و پره است.

متاسفانه در چند سال اخیر شاهد نخریب آس باد های شهر سنگان بودیم آس باد های شهر ما الان باید مانند آس باد های نشتیفان جایگاه به خصوصی می داشت

پره در مناطقی مانند سنگان از چوب ساخته می‌شود اما در نهبندان و مناطق گرمسیر از شاخه‌های درخت خرما به عنوان پره استفاده می شود. آسبادها معمولاٌ در کنار هم و متصل به یکدیگر ساخته می شوند که یکی از دلایل آن مقاومت در برابر بادهای 120 روزه است.

درباره پیدایش آسبادها اطلاعات دقیقی در دسترس نیست. اغلب مورخین که در طول قرون متمادی به ایران سفر کرده اند مبنای آن ها را قبل از فتح ایران به دست مسلمین ذکر می کنند. و حتی برخی پا را فراتر نهاده و تکوین آنها را به ۱۷۰۰ سال قبل از میلاد مسیح مربوط می دانند. قدیمی ترین و موفق ترین مرجعی که وجود آسباد را قبل از اسلام در ایران اثبات می کند تاریخ ابن خلدون است. همچنین منابع زیادی سیستان را محل اولیه آسبادها می دانند. از توجه و تامل در واژه آس می توان به تاریخچه آسبادها پی برد. آس به معنی دانه ریز سنگ است. در فرهنگ معین درباره آس چنین آمده است: دو سنگ گرد و مسطح بر هم نهاده و سنگ زیرین در میان میلی آهنین و جزء آن از سوراخ میان سنگ زیرین در گذشته و سنگ فوقانی به قوت دست آدمی یا باد یا آب و یا برق و یا بخار چرخه و حبوب و جزء آن را خرد کند و آرد سازد. ظهور آسبادها به سبب بادهای ۱۲۰ روزه سیستان است که ساکنین گذشته با توجه به قدرت و شدت باد مذبور نیاز به ایجاد آسباد را حس کردند و در پی ساخت آن از قرنها پیش برآمده اند.عمده ترین دلیل روی آوردن به آسبادها در سنگان و در سرزمینی که به قول سون هدین: “در تمام طول سال بادهای شمال حاکمیت دارند و استقرار باد و همچنین نبود آب است” را تأکید می نماید.

ایجاد آسبادها جدای استفاده بهینه از پارامترهای اقلیمی همان گونه که ذکر شد یک ساخت فرهنگی است که این ساخت در طول تاریخ دچار تغییراتی شده تا به امروز که به این صورت باقی مانده است. و فرهنگ و دانش غنی انسان را قادر ساخته است تا یکی از محدودیت های محیط طبیعی را از میان بردارد و آن را به نقطه قوتی تبدیل سازد تا نه تنها دافع جمعیت نباشد بلکه سبب جذب و تثبیت جمعیت نیز شود.

مسجد گنبد در داخل بافت تاريخي شهر سنگان واقع شده است. اين مسجد مربوط به  دوران سلجوقي بوده كه در دورانهاي بعدي قسمت اعظم بنا تخريب و فقط گنبدخانه آن احتمالا به  خاطر قداست محراب باقي مانده و به همين دليل به مسجد گنبد معروف شده است. اين مسجد داراي تزئينات منحصربفرد آجر كاري و كتيبه اي به خط كوفي در قسمت زيرين گنبد مي باشد. بنا بدليل تنوع تزئينات آجركاري به موزه ی تزئينات آجركاري معروف گشته است. چيدمان تزئينات آجركاري به شكلي متنوع، در عين القاي تقارن ،‌برجسته ترين ويژگي تزئينات آجري زير گنبد مي باشد. سلجوقیان با شناخت توانمندیهای آجر، روش و شیوه های استفاده ساختاری و تزئینی بسیار تکامل یافته ای از آن را به وجود آورده اند و در نتیجه آثار ماندگاری ازجادوی آجر ایرانی بوجود آوردند و در نتیجه آثار ماندگاری از جادوی آجر ایرانی خلق کرده اند.
اگر چه ساخت و ساز و نماسازی با آجر، مراحل آغازین رشد خود را در دوره های قبل یعنی در زمان سامانیان ، غزنویان و آل بویه از سرگذراند اما در دوره سلجوقی به اوج اعتلا و تکوین خود رسید. لذا آجر کاری پرکار و عرضه ی نقش ها و طرح های گوناگون را می توان از ویژگیهای عمده معماری دوران سلجوقی دانست تا جایی که از این دوران تحت عنوان دوران «تکامل آجر کاری» یاد کرده اند . در هیچ دوره دیگری تجربه خلاقانه و منحصر بفرد آجر کاری سلجوقی تکرار نشده است.
البته در دوران قاجاريه، بخشهاي ديگري از جمله رواقها ،‌ايوان ،‌صحن ، ساباط و الخ به اين مسجد الحاق شده است. اين مسجد همچنين داراي محرابي زيبا با تزئينات گچبري هندسي و كتيبه اي مي باشد.

سنگان،آشنایی غریب در شرقی نزدیک،گاهی به آن عسلویه شرق کشور میگویند و گاهی محروم مطلق.. گاهی عجیب،گاهی عادی و به اندازه یک رود همیشه جاریست...

لینک کانال

برای ورود کلیک کنید

سلام چندی پیش چند کلیپ نامتعارف در سایت آپارت مشاهده کردیم که هیچ ربطی به سنگان یا در مورد سنگان بود ولی اشتباه بود از این دوستان می خواهم که این ویدیو ها رو حذف نمایند

لینک کلیپ اول

لینک کلیپ دوم

و...